Türkiye’de İş Kazaları: Önlenemeyen Kayıpların Perde Arkası

Türkiye’de her yıl on milyarlarca dolarlık ekonomik kayba yol açan iş kazaları, trafik kazalarının ardından en büyük can ve mal kaybı sebebi olarak öne çıkıyor. Aydın’da iş sağlığı ve güvenliği alanında öncü firmalardan Polat OSGB’nin Sorumlu Müdürü ve İş Güvenliği Uzmanı Emin Tükel, bu trajedilerin büyük oranda basit önlemlerin alınmamasından kaynaklandığını vurguladı. Tükel, iş güvenliği tedbirlerinin bir maliyet değil, geleceğe yapılan kritik bir yatırım olduğunu belirterek, 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’na uyumun hayati önem taşıdığını ifade etti.

6331 Sayılı Kanun ve İş Kazaları İstatistikleri

2013 yılından bu yana yürürlükte olan ve 2025 itibarıyla tüm iş yerlerini kapsayacak şekilde genişleyen 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, geride kalan 13 yıllık süreçte iş güvenliğinin önemini daha net ortaya koydu. Emin Tükel, geçmişte yaşanan iş kazalarının neredeyse tamamının insan kaynaklı ihmaller ve alınmayan tedbirler sonucu meydana geldiğini belirtti. Avrupa ülkeleri arasında iş kazalarında üst sıralarda yer alan Türkiye’de, bu kazaların ülke ekonomisine yıllık maliyetinin 10 milyar doları aştığı tahmin ediliyor. Tükel, bu maliyetin sadece yüzde 25’inin önleyici tedbirlere harcanmasıyla hem can kayıplarının engellenebileceğini hem de ekonomiye ciddi katkı sağlanabileceğini söyledi.

Farkındalık Eksikliği ve Yatırımın Önemi

İş Güvenliği Uzmanı Emin Tükel, iş sağlığı ve güvenliği kurallarına uyumda karşılaştıkları en büyük sorunun ‘farkındalık eksikliği’ olduğunu dile getirdi. İşverenlerin İSG hizmetlerini bir gider kalemi olarak görme eğiliminde olduğunu ancak alınmayan her önlemin, ileride çok daha büyük maliyetlere ve telafisi imkansız sonuçlara yol açtığını vurguladı. Tehlike sınıfı ne olursa olsun tüm iş yerlerinin artık İSG hizmeti almak zorunda olduğunu hatırlatan Tükel, basit önlemlerle birçok kazanın önlenebileceğini belirtti.

‘Bana Bir Şey Olmaz’ Anlayışı: Kazaların Baş Aktörü

İş kazalarına yol açan temel nedenleri sıralayan Tükel, elektrik panolarının düzenli kontrolü, makine koruyucularının yerinde olması, yüksekte çalışma ekipmanlarının standartlara uygunluğu, kimyasal etiketlerinin güncelliği ve verilen eğitimlerle artırılan farkındalığın, ağır yaralanma ve ölüm vakalarını büyük ölçüde azaltacağını ifade etti. Ancak Türkiye’deki en büyük tehlikenin, çalışanlar arasındaki yaygın ‘Bana bir şey olmaz’ anlayışı olduğunu söyledi. Alışkanlıklar nedeniyle risk alma eğiliminde olan çalışanların, kişisel koruyucu ekipmanları kullanmamasının bir cesaret göstergesi değil, istatistiksel olarak büyük bir kumar olduğunu ve bu kumarın kaybedeninin genellikle kendisi olduğunu sözlerine ekledi. Bu anlayışın kırılması, iş kazalarını azaltmada kilit rol oynayacaktır.